Yurt Dışında Doğumu Gerçekleşen Çocuğun Vatandaşlığı Hakkında

TÜRK VATANDAŞLIĞININ DOĞUMLA KAZANILMASI

Soy Bağı:

Türk vatandaşlığını kazanma yollarından ilki vatandaşlığın yapılacak bildirim neticesinde soy bağı ile kendiliğinden kazanılmasıdır. Buna göre:

1. Türkiye içinde veya dışında evlilik birliği içinde Türk vatandaşı anadan doğan veya babadan olan çocuk ile
2. Türkiye içinde veya dışında evlilik birliği dışında Türk vatandaşı anadan doğan, yabancı babadan olan çocuk

doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.

Türkiye içinde veya dışında evlilik birliği dışında Türk vatandaşı babadan olan ve yabancı anadan doğan çocuk için ise öncelikle milletlerarası özel hukuk hükümlerine göre soy bağını tespit etmek gerekir. Eğer çocuk Türk vatandaşı babaya soy bağı ile bağlanıyorsa doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanacaktır.

Kanun koyucu, 18 yaşını dolduran ve yurtdışında yaşayan kişilerin soy bağı ile Türk vatandaşlığını kazanması bakımından bir istisna getirmiştir. Bu göre, yurtdışında yaşayan ve 18 yaşını tamamladıktan sonra doğuma ilişkin bildirimde bulunan kişilerin başvuruları İç İşleri Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından incelenerek karara bağlanacaktır.

Doğum Yeri:

Anne veya babasının soy bağı nedeniyle Türk vatandaşı sayılmadığı halde Türkiye’de doğan çocuklara da belirli şartların varlığı halinde Türk vatandaşlığının kazanılması hakkı tanınmıştır. Buna göre, ana ve babanın belli olmaması veya vatansız bulunması gibi sebeplerle herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan ve Türkiye’de doğan çocuk, Bakanlık tarafından yapılacak inceleme neticesinde şartları taşıdığının tespiti halinde doğumdan itibaren Türk vatandaşlığını kazanacaktır.

TÜRK VATANDAŞLIĞININ SONRADAN KAZANILMASI

Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması, yetkili makam kararı, evlat edinilme ve seçme hakkının kullanılması olmak üzere farklı başlıklar altında toplanmıştır:

Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması

Usulüne uygun olarak alınmış ikamet belgesine dayalı olarak Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet eden ve Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini; Türkiye’de taşınmaz mal edinmek, iş kurmak, Türk ile evlenmek gibi yollar ile kanıtlayan, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olan yabancı; mevzuatta yer alan diğer şartları taşınması halinde Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığına kabul edilebilir. Ancak, aranan şartları taşımanın vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamadığını, söz konusu başvurunun olumlu sonuçlanmasının Bakanlık incelemesi ve değerlendirmesine bağlı olduğunu belirtmek gerekir.

Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması

Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması halleri mevzuatta sınırlı olarak belirlenmiştir. Buna göre;

1. En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştiren,
2. En az 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında taşınmaz satın alan veya satış vaadi sözleşmesi imzalayan,
3. En az 50 kişilik istihdam oluşturan,
4. En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında mevduat hesabı açan veya devlet borçlanma aracı alan,
5. En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı satın alan

yabancı, yapılacak başvuru neticesinde Türk vatandaşlığını kazanabilir. Ancak yukarıda yer alan istisna hallerinden birinin kapsamına girmek Türk vatandaşlığının kazanılması için tek başına yeterli değildir. Öngörülen yatırımlardan birini yapmak suretiyle istisna hallerinden faydalanmak için, mevzuatta yer alan diğer şartların sağlanıp sağlanmadığının her bir başvuru kapsamında ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması

Aşağıda yer alan şartlardan birini sağlayan kişiler, başvurmaları halinde, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak kaydıyla, Türkiye’de ikamet etme şartı aranmaksızın Bakanlık kararı ile yeniden Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilirler:

1. Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler.
2. Ana veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybedenlerden öngörülen süre içerisinde seçme hakkını kullanmayanlar

Ayrıca, aşağıda yer alan şekilde Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler, başvurmaları halinde, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak ve Türkiye’de üç yıl ikamet etmek şartıyla Bakanlar Kurulu veya Bakanlık kararıyla Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilirler:

1. Türkiye ile savaş halinde bulunan bir devletin her türlü hizmetinde Cumhurbaşkanının izni olmaksızın kendi istekleriyle çalışmaya devam etmek veya izin almaksızın yabancı bir devlet hizmetinde gönüllü olarak askerlik yapmak gibi nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler,
2. Türk vatandaşlığını seçme hakkını kullanmak suretiyle kaybedenler,

Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması hallerinde de, gerekli belge ve bilgilerin eksiksiz şekilde sağlanması neticesinde yapılacak başvuru Bakanlık tarafından değerlendirilecek ve vatandaşlık ancak bu suretle kazanılabilecektir.

Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması

Türk vatandaşlığının yetkili makam kararı ile kazanılması hallerinden sonuncusu evlenme yoluyla kazanmadır. Buna göre;

1. Bir Türk vatandaşı ile üç yıldan beri evli olan,
2. Evliliği boşanma veya müracaat tarihinden önce ölüm gibi nedenlerle son bulmamış olan,
3. Herhangi bir suçtan dolayı devam eden yargılaması bulunmayan veya hükümlü ya da tutuklu olmayan

yabancı, mevzuatta öngörülen bilgi ve belgelerin eksiksiz şekilde sağlanması koşuluyla yapılacak başvuru neticesinde Türk vatandaşlığını kazanabilir. Ancak yukarıda yer alan şartları sağlamak Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında tek başına yeterli değildir. Yapılan başvuru neticesinde, il emniyet müdürlüğü tarafından yapılacak soruşturma kapsamında ve ayrıca yapılacak mülakat çerçevesinde vatandaşlık talebinde bulunan yabancının aile birliği içerisinde yaşayıp yaşamadığı, evlilik birliğinin gerçek temellere dayanıp dayanmadığı gibi hususlar değerlendirilir. Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması ancak yapılan söz konusu değerlendirmelerin olumlu sonuçlanması ile mümkündür.

Evlat Edinilme:

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ve başvuru tarihi itibariyle ergin olmayan yabancının, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Türk vatandaşlığını kazanması mümkündür. Başvuru tarihi itibariyle ergin olan evlat edinilenin Türk vatandaşlığını kazanabilmesi ise ancak mevzuatta yer alan diğer hallerden birinin kapsamına girmesi ile mümkündür. Türk vatandaşlığının evlat edinilme yoluyla kazanılması halinde gerekli belge ve bilgilerin sağlanması kaydıyla yapılacak başvuru Bakanlık tarafından incelenerek karara bağlanacaktır.

Seçme Hakkının Kullanılması:

Ana veya babaya bağlı olarak iradesi dışında Türk vatandaşlığını kaybetmiş olan yabancının da, yapılacak başvuru neticesinde seçme hakkının kullanılması neticesinde Türk vatandaşlığını kazanması mümkündür. Bunun için ilgili yabancının ergin olmasından itibaren üç yıl içinde Türk vatandaşlığını kazanmak üzere yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir.