Türk Ceza Kanunu’nun 209. Maddesinde düzenlenen “Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması” suçu Kamu Güvenliğine Karşı Suçlar kategorisinde yer almaktadır. Kişiye özgü bir nitelik taşıyan ve aynı zamanda hukuki sonuçlar doğuran imza, kişinin rızasına aykırı surette kullanılması mümkün olan bir nitelik de taşımaktadır. Açığa imzanın kötüye kullanılması suçu güvene dayalı zeminlerde atılan imzaların fail tarafından suç işlenmesi suretiyle doğacak sakıncaları ortadan kaldırma maksadına yönelik bir suç tipidir. 209. Maddenin ikinci fıkrasında yer alan düzenleme belgede sahtecilik hükümlerine atıf yaptığından açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçunun güvene dayalı ve rızaya dayalı ilişkilerin suiistimaline yönelik olduğu söylenebilir.
209. maddenin ilk fıkrası, fail ile mağdur arasında imzalı bir kağıdın verilmesine neden olacak nitelikte bir hukuki ilişkinin suiistimal edilmesini düzenlemektedir. Burada mağdur rızasıyla boş bir kağıda imza atmakta ve faile rızasıyla teslim etmektedir. Ancak taraflar arasındaki anlaşma bu belgenin fail ile mağdur arasındaki anlaşmaya uygun şekilde kullanılmasına yöneliktir. Failin bu belgeyi bu anlaşmaya aykırı şekilde doldurmasıyla birlikte suç oluşacaktır.
Açığa Atılan İmzanın Kötüye Kullanılması Suçunun Unsurları
TCK 209 suçu kasten işlenebilen bir suçtur. Bu suçun mağduru veya faili herkes olabilir. Bu suçtan ötürü bir kişinin cezalandırılabilmesi için şu unsurların kesin olarak söz konusu olması gerekir:
- Belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere hazırlanmış bir kağıt olmalıdır
- Bu kağıt kısmen veya tamamen boş olmalıdır. Bu şu anlama geliyor: belgenin belirli kısımları, kağıdı alan kişinin belirli şekilde doldurması amacıyla boş bırakılmıştır. Örneğin tarih kısmı, bedel kısmı boş bırakılmıştır ve belgeyi alan kişi anlaşmaya aykırı şekilde o kısımları doldurmuştur.
- Bu belge imzalı olmak zorundadır. Eğer imza da başka kişi adına atılırsa o zaman özel belgede sahtecilik suçu oluşur.
- Bu belge verilme nedeninden farklı şekilde doldurulmuş olmalıdır.
Türk Ceza Kanunu’nun 209/2’de belirtilen duruma göre ise imzalı veya kısmen ya da tamamen boş kağıdı hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya elde bulundurup hukuki sonuç doğuracak şekilde doldurulması halinde belgede sahtecilik hükmüne göre cezalandırılacaktır. Bu durumda verilecek ceza somut olayın şartlarına göre 1 yıl ile 5 yıl arasında değişecektir.
Açığa Atılan İmzanın Kötüye Kullanılması Suçunun Özellikleri
- Suç ancak kastla işlenebilmektedir, bilerek ve isteyerek suç işlenebilir. Taksirle açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçunun işlenmesi mümkün değildir.
- Suça konu olan belge; bono, senet veya çek olabilir. Açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçu bu belgeler için de geçerlidir.
- Korunmak istenen hukuki değer, kamuya olan güvendir.
- Suçun faili herkes olabilmektedir, özgü bir suç değildir. Mağdur ise boş kağıda imza atan kişidir.
Açığa Atılan İmzanın Kötüye Kullanılması Suçunun Cezası
Bu suçun cezası belirlenirken her iki fıkradaki hükümler ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Şöyle ki:
Belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikayet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (TCK 209/1)
İmzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır.(TCK 209/2)
İkinci fıkrada belirtilen ceza belgenin türüne göre farklılık gösterecektir. Eğer belge resmi bir belge ise TCK 204/1 uyarınca 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası söz konusu olacaktır. Ayrıca TCK 204/2 uyarınca, bu suçu kamu görevlisinin işlemesi halinde ceza 3 yıldan 8 yıla çıkacaktır.
Eğer belge, resmi değil de özel bir belge ise TCK 207. Madde gündeme gelecek ve verilecek ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası olacaktır.
Açığa Atılan İmzanın Kötüye Kullanılması Şikayet ve Zamanaşımı
Kanunda şikayete tabi olan suçlar belirtilmiş olup şikayet için belli bir süre öngörülmüştür. Açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçu, şikayete tabi tutulmuştur ve şikayet süresi fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır.
Suçun şikayete tabi olması nedeniyle soruşturma, şikayet üzerine başlatılacaktır. Soruşturma veya kovuşturma aşamasında şikayetten vazgeçildiği belirtilir ise şikayet yokluğu nedeniyle dava düşecektir.
Açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçunda zamanaşım süresi 8 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren dava açılmaz veya dava açılsa dahi sona ermez ise zamanaşımı yokluğundan dava hakkında düşme yönünde karar verilecektir.
. All Rights Reserved.