Çocuğun soybağını değiştirme suçu, TCK 231. maddesinde Aile Düzenine Karşı Suçlar başlığı altında açıklanmıştır. Buna göre; Bir çocuğun soy bağını değiştiren ya da gizleyen kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Özen yükümlülüğüne aykırı davranmak suretiyle, sağlık kurumundaki bir çocuğun bir başka çocukla karışmasına sebep olan kişi ise bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Yasa gerekçesi uyarınca suç, yetkili mercilere gerekli bilgilerin verilmemesi ya da yanlış bilgiler verilmesi suretiyle gerçekleştirilir. Uygulamada ise, yetkili mercilere gereken bilgilerin verilmemesi ya da yanlış bilgi verilmesi hali, suçun oluşması için bir şart olarak kabul edilmeyebilmektedir.
Suçun maddi unsuru, soybağının gizlenmesi veya gizlenmesi olup çocuğun soy bağının değiştirilmesi suçunun faili herkes olabilir. Sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karıştırılması suçunda ise suçun faili, bu sağlık kurumunda görevli çalışanlardır.
Bu kişiler, özen yükümlülüğüne aykırı davranarak suçun meydana gelmesine sebep olur. Suçun mağduru ise evlilik birliği içinde ya da evlilik birliği dışında doğup doğmadığına bakılmaksızın soy bağı değiştirilen çocuktur.
Suçun oluşması için failde çocuğun soy bağının değiştirilmesi ya da gizlenmesi kastı bulunmalıdır. Bu husus, yasa gerekçesinde suçun oluşması için failde, çocuğun soybağını değiştirme veya gizleme kastının varlığının esas olduğu şeklinde açıklanmıştır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 285. ve 295. maddeleri uyarınca ”evlilik birliğinin devamı esnasında ya da evliliğin sona erdiği tarihten başlayarak üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Ayrıca “başka bir erkek ile soy bağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.” hükmü uyarınca Yargıtay, çocuğun nüfusa kaydı esnasında evlilik birliğinin devam ediyor olması halinde evlilik dışı çocuğun, biyolojik babası üzerine derhal kaydedilmesinin mümkün olmadığı için resmi nikahlı eşin üzerine kaydedilmesinin yasal bir zorunluluk olması nedeniyle anılan durumda suçun unsurlarının oluşmayacağını kabul etmektedir.
Soybağı Değiştirme Davası
Çocuğun soybağının değiştirilmesine ilişkin bir suç işlendiğinin tespiti halinde dava doğrudan savcılık tarafından takip edilir. Suçu işleyenler hakkında soruşturma başlatılacak, soruşturma sonucunda suç işlendiği tespit edilirse haklarında asliye ceza mahkemesinde dava açılacaktır. Uzlaşmaya tabi olmadığı için taraflar kendi aralarında anlaşsalar veya şikayetlerini geri çekseler dahi takibata bir etkisi olmayacaktır.
Bir çocuğun soybağının değiştirmek suçtur. Çocuk, nüfus kaydında biyolojik ebeveynleri üzerinde kayıtlı olmalıdır. Ayrıca evlat edinme şartları kanunda belirtilmiş olup, ilgili kanunun şartlarına bağlı olarak evlat edinilebilir.
Çocuğun Soybağını Değiştirme Suçunun Özellikleri
Türk Ceza Kanunu’nun 231. maddesinin birinci fıkrasında belirtildiği üzere çocuğun soyunu değiştiren veya gizleyen kişi cezalandırılır. Söz konusu suçu işleyecek kişiler ise ebeveynlerdir. Anne baba bilerek ve isteyerek çocuğu başkasının üzerine tescil ettirerek söz konusu suçu işlemiş olacaktır.
Türk Ceza Kanunu’nun 231. maddesinin ikinci fıkrasında, çocuğun bakım görevine aykırı olarak sağlık kuruluşunda başka bir çocukla karıştırılmasına neden olan kişi de bu suçtan dolayı cezalandırılacaktır.
Çocuğun soy değiştirme suçunu anne ve babanın yalnızca kasten işlemesi mümkündür. Bu suçu ihmal ile işlenmesi mümkün değildir. Ancak, ilgili kanunun ikinci fıkrasında belirtilen çocuğun başka bir çocukla karıştırılmasına neden olan sağlık kuruluşunda çalışan kişi, bu suçu taksirle işleyebilir. Bir kast unsuru aramak gerekli değildir.
Soybağını Değiştirme Suçunun Cezası Nedir?
Bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kişinin cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.
Özen yükümlülüğüne aykırı şekilde sağlık kurumundaki bir çocuğun başka çocukla karışmasına vesile olan kişi 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır.
Adli para cezası hapis cezasının paraya çevrilmesidir, 1 yıl veya altında olan hapis cezaları adına verilmektedir. Çocuğun soybağını değiştirme suçunun ilk fıkrasının alt sınırı 1 yıldan başlamaktadır, alt sınırdan ceza verilmesi halinde ve ikinci fıkradan hüküm giyen kişi hakkında adli para cezasına çevrilebilir. Adli para cezasının ödenmemesi halinde sanığa verilen ceza, hapis cezasına çevrilecektir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı 2 yıl veya altında olan cezalar adına verilmektedir. Çocuğun soybağını değiştirme suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi mümkündür.
Soybağını Değiştirme Suçunda Uzlaşma
Her suçta uzlaşma hükümleri uygulanmamaktadır. Çocuğun soybağının değiştirilmesi suçu da bu kapsamdadır. Çocuğun soybağını değiştirme suçu, uzlaşma kapsamında olan suçlardan değildir.
Soybağını Değiştirme Suçunda Zamanaşımı
Çocuğun soybağını değiştirme suçu için yapılan yargılamalarda olağan dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıl geçtiği sürede dava açılmamış veya dava açılmış olmasına rağmen 8 yıl içerisinde sona erdirilmemiş ise dava hakkında düşme yönünde karar verilecektir.
. All Rights Reserved.